· Makale Gönderme · Makale Değerlendirme
Erken Çevrimiçi
[ İngilizce Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ]
Diyet Kaynaklı İleri Glikasyon Son Ürünleri ve Sağlık Üzerine Etkileri
Birsen Yılmaz, Efsun Karabudak
Gazi Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik, Ankara, Türkiye
Anahtar Sözcükler: İleri glikasyon son ürünleri, Maillard reaksiyonu, tip 2 diyabet, sağlık, beslenme

İleri glikasyon son ürünleri (AGE’ler) proteinler, lipitler ve nükleik asitlerin nonenzimatik glikasyonundan endojen olarak üretilen heterojen bileşiklerdir. Fizyolojik koşullarda tüm dokularda ve vücut sıvılarında AGE’ler oluşabilmektedir. Normal metabolizmanın bir parçası olan AGE’ler, eksojen olarak da organizmaya alınabilmektedir. AGE’lerin iki ayrı mekanizmayla vücudu etkilediği açıklanmaktadır. Bu mekanizmalardan ilki, vücut proteinlerinin çapraz bağlanması, ikincisi ise AGE’lerin reseptörleri ile etkileşimidir. Araştırmacılar, AGE’lerin serum konsantrasyonu ile tip 1 ve tip 2 diyabet arasında pozitif ilişki olduğunu bildirmektedir. Bu ilişki diyabetin özellikle mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar, inflamasyon ve endotel disfonksiyon belirteçlerindeki artış gibi komplikasyonlarının şiddeti ve ilerlemesi ile ilgilidir. Diyabetin yanı sıra oksidatif stres, inflamasyon, obezite, hipertansiyon, polikistik over sendromu gibi birçok hastalık ve yaşlanma sürecinde AGE’lerin etkilerinden bahsedilmektedir. Sağlıklı bireyler üzerinde yapılan çalışmalarda farklı sonuçlar elde edilse de düşük AGE içerikli diyetin, diyabetli hastalara göre sağlıklı bireylerde daha az biyokimyasal belirteci etkilediği saptanmıştır. Bu derlemede amaç, diyet kaynaklı AGE’lerin hastalıkların oluşumu ve gelişmesindeki rolleri ile sağlık üzerine muhtemel etkilerini etkilerini tartışmaktır.