· Makale Gönderme · Makale Değerlendirme
Erken Çevrimiçi
[ İngilizce Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ]
Türkiye’de Gebeliği Önleyici Modern Yöntem Kullanımı
Fatih Şantaş1, Yusuf Çelik2
1Bozok Üniversitesi, Sağlık Yönetimi, Yozgat, Türkiye
2Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Yönetimi, Ankara, Türkiye
Anahtar Sözcükler: gebeliği önleyici modern yöntem kullanımı, Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması, 15-49 yaş arası kadın

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’de 15-49 yaş aralığındaki evli kadınların gebeliği önleyici modern yöntem kullanım düzeylerinin ve yöntem kullanımına etki eden faktörlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Yöntem: Araştırmada, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü tarafından 5 yılda bir gerçekleştirilen “Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması” verileri kullanılmıştır. 1993-1998-2003-2008 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırmalarında (TNSA) araştırmanın evrenini 15-49 yaş aralığında en az bir kez evlenmiş kadınlar; 2013 TNSA’da ise evreni, 15-49 yaş arasındaki tüm kadınlar oluşturmaktadır. Araştırmalarda örneklem seçiminde ağırlıklı, çok aşamalı, tabakalı küme örneklemesi yöntemleri kullanılmıştır. 1993 çalışmasında 6519, 1998 çalışmasında 8576, 2003 çalışmasında 8075, 2008 çalışmasında 7405 ve 2013 çalışmasında 9746 kadın ile görüşme gerçekleştirilmiştir.

Bulgu: Yöntem kullanımı 1993’te %34,5, 1998’de %37,7, 2003’te %42,5, 2008’de %46,0 ve 2013’te %47,4’tür. Yöntem kullanımının 15-19 yaş grubunda, eğitimi olmayan ya da ilkokul bitirmemiş, çalışmayan, çocuk sahibi olmayan, Doğu Bölgesinde ve kırsal yerleşim alanında yaşayan ve en düşük refah düzeyinde yer alan kadınlarda düşük olduğu belirlenmiştir. Sağlık Dönüşüm Programı ve temel sağlık hizmetleri sunumunda Aile Hekimliği Sistemi uygulaması ile yöntem kullanımında artış olmuştur.

Sonuç: Gebeliği önleyici modern yöntem kaynaklarına ulaşılabilirlik önündeki engellerle mücadele edilmeli ve yöntem kullanımının faydaları kişilere anlatılmalıdır.