· Makale Gönderme · Makale Değerlendirme
Erken Çevrimiçi
[ İngilizce Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ]
Enerji Harcamasının Düzenlenmesinde Hormonların Etkileri
Sevinç Bakan2, Nilüfer Acar Tek1
1Gazi Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik, Ankara, Türkiye
2Özel Karatekin Hastanesi, Çankırı, Türkiye
Anahtar Sözcükler: Enerji harcaması, hormonlar, bazal metabolima hızı, termojenik etki

İnsanlarda enerji dengesi günlük değişen dinamik bir süreçtir. Enerji alımı ve kullanımı arasındaki basit dengeye dayanan bu süreçteki olumsuzluklar obezite, kaşeksi ve bunlara bağlı sekonder hastalıklara yol açabileceği için küçük ama önemli sorunlardır. Enerji alımı ve iştah kontrolü üzerinde etkili olan hormonlarla ilgili birçok çalışma olmasına rağmen hormonların enerji harcamasındaki rolü ile ilgili yapılan çalışmalar çok sınırlıdır. Enerji harcamasının değerlendirilmesindeki zorluklar bu kısıtlılığın başlıca sebebidir. Bu makalede enerji harcaması üzerinde etkili olabileceği düşünülen başlıca hormonlar ve etki mekanizmaları güncel literatür çerçevesinde incelenmiştir.

İnsülin higerglisemiye bağlı enerji ihtiyacındaki artışı düzenler ve dinlenme enerji harcamasını (DEH) azaltır. Troid Hormonları ile ilgili çalışmaların genelinde troid hormon düzeyleri ile DEH’nın doğru orantılı olduğu bildirilmektedir, ancak bazı çalışmalar günlük enerji harcamasının troid hormon seviyelerinden etkilenmediğini hatta negatif korelasyon gösterdiğini belirtmektedir. İrisin, kahverengi yağ doku ve glikoz metabolizması üzerindeki etkileriyle obezite ve diyabet tedavisi için umut vermektedir. Östrojen, kadınlarda hem beyaz, hem de kahverengi yağ doku üzerinde etkileri enerji metabolizması için önemlidir. Kortizol sürekli yüksek seyrettiği durumlarda karbonhidratlı gıda alımı artar, bazal enerji harcaması yavaşlar. Adrenalin, glikoneogenezisi situmule ederek iştahı olumlu etkiler ve UCP1’i sitimule ederek beyaz yağ dokuda kahverengileşmeyi arttırır. Hormonların enerji harcamasına etkileri, enerji metabolizması ile ilgili hastalıkların tedavisindeki rolleri, kullanım doz ve süreleri ve olası etkileşimleri gibi konular güncel araştırmaların aydınlatılması gereken sorularıdır.