· Makale Gönderme · Makale Değerlendirme
2018, Cilt 9, Sayı 2, Sayfa(lar) 137-141
[ İngilizce Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ]
Prenatal Dönemde 900Mhz Elektromanyetik Alanın Sıçan Omurilik Dokusu Üzerine Etkilerinin Histopatolojik Olarak İncelenmesi
Tolga Mercantepe1, Levent Tümkaya1, Mehmet Fatih Gökçe2, Barış Uzunok2, Zehra Suzan Topal1, Seda Çınar1, Erva Esmer1
1Recep Tayyip Erdoğan Universitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı, Rize, Türkiye
2Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı, Rize, Türkiye
Anahtar Sözcükler: Omurilik, elektromanyetik alan, sıçan

Amaç: Günümüzde yaşantımıza giren ve giderek artan belli bir frekansta elektromanyetik dalga yayılımına neden olan teknolojik cihazlar insanları elektromanyetik alana maruz bırakmaktadır. Bu cihazlar tarafından yayılan elektromanyetik alanın embriyonal ve pubertal gelişim süresince olumsuz etkilere neden olduğu ve dokularda patolojik değişikliklere sebep olduğu bilinmektedir. Omurilik, dokusunda gelişebilecek hasar sonucunda ortaya çıkabilecek patolojik değişiklikler beyin ve periferik sinir sistemi arasındaki sinyal iletiminde sorunlara neden olabilir. Bu nedenle çalışmamızda prenatal dönemde histopatolojik analiz teknikleriyle 900MHz frekansında elektromanyetik alana maruz bırakılan sıçanların omurilik dokusunda meydana gelen değişiklikleri araştırılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 6 adet gebe Sprague-Dawley dişi sıçan ve bu gebe sıçanlardan elde edilen 12 adet yavrularından olmak üzere toplam 18 adet sıçan kullanıldı. Çalışmamız kontrol ve elektromanyetik alan olmak üzere iki gruba ayrıldı. Elektromanyetik alan grubu, doğum öncesi dönemde elektromanyetik alana maruz bırakılmış altı yeni doğmuş sıçandan oluşmaktadır. Elektromanyetik alan grubuna ait gebe sıçanların bulunduğu kafeslerin ortasına 20 gün süreyle 24 saat boyunca dijital sinyal üreteci (ER cihazı) ile 900MHz radyo frekansı ile manyetik alana maruz bırakıldı. Yeni doğan sıçanlar pubertal evre gelişimi için 60 gün bekletildikten sonra uyutulmuştur.

Bulgular: Elektromanyetik alan grubuna ait örnekler incelendiğinde özelikle nöronların perikaryonları ve oligodendrositlerin piknotik çekirdek yapılarına sahip olduklarını gözlemledik. Elektromanyetik alan grubu omurilik doku örneklerinin gri cevherlerindeki nöronlarda ve oligodendrositlerde Kaspaz-3 pozitif hücre sayısı kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak artmış olduğu saptanmıştır (p=0,001, p<0,05). 

Sonuç: 900Mhz frekansa sahip elektromanyetik alanın omuriliğin histolojik tabakalarında hasara neden olduğunu gözlemledik.